De meeste namaak in de kristalwereld is geen regelrechte oplichting, maar onvolledige informatie. Geverfde stenen, verhitte stenen en samengeperst poeder worden op grote schaal verkocht — en dat is prima, zolang je weet wat je koopt. Deze zeven controles kosten je niets en helpen je onderscheiden waar je mee te maken hebt.
1. De temperatuurtest
Leg de steen tegen je wang of in je handpalm. Echte steen en glas voelen allebei koel aan, maar steen blijft langer koel; kunststof warmt binnen enkele seconden op tot lichaamstemperatuur. Dit onderscheidt vooral plastic van steen — glas komt hier nog mee weg.
2. Kijk naar de imperfecties
Natuurlijke stenen hebben insluitsels, wolkjes, minuscule barstjes en kleurvariatie. Een kristal dat volstrekt helder is, precies dezelfde kleur heeft over het hele oppervlak n goedkoop is, is vrijwel zeker glas. Perfectie is verdacht.
3. Zoek naar luchtbellen
Houd de steen tegen het licht en kijk naar ronde belletjes. Ronde luchtbellen komen in natuursteen niet voor — dat is de handtekening van gesmolten glas. Insluitsels in echte stenen zijn hoekig, draadvormig of wolkig, nooit perfect bolvormig.
4. Let op de kleurverdeling
Geverfde stenen verraden zich bij de barstjes: de kleur is daar donkerder omdat de verf zich in de scheurtjes heeft verzameld. Bij een doorgesneden geverfd agaat zie je vaak een scherpe kleurrand aan de buitenkant en een bleke kern.
Kleuren die vrijwel altijd geverfd zijn
Felroze en turquoise “howliet”, knalblauw “agaat”, neongroene “jade” en regenboogkleurige geodeplakjes. Howliet is van nature wit — alles wat blauw is, is gekleurd.
5. De krastest (voorzichtig)
Kwarts (amethist, rozenkwarts, bergkristal) heeft hardheid 7 en krast glas, niet andersom. Kun je met een stalen mes een kras op je “amethist” zetten, dan is het geen kwarts. Doe dit alleen op een onopvallende onderkant, en nooit bij zachte stenen zoals seleniet, calciet of malachiet.
6. Weeg hem in je hand
Steen is zwaarder dan het eruitziet. Kunsthars en plastic voelen opvallend licht. Heb je twee stenen van gelijk formaat, dan is het gewichtsverschil tussen echt en namaak meteen merkbaar.
7. Vraag naar de naam achter de handelsnaam
Fantasienamen zijn het duidelijkste alarmsignaal in de handel. “Cherry quartz” is glas met koperinsluitsels. “Goldstone” is eveneens glas. “Opaliet” is melkglas. “Turkoois” is vaak geverfde howliet. Een betrouwbare verkoper noemt op verzoek gewoon het mineraal.
De grijze zone: behandeld maar echt
Veel stenen zijn echt maar bewerkt. Bijna alle citrien is verhitte amethist. Blauwe topaas is vrijwel altijd bestraald. Veel turkoois is gestabiliseerd met hars om hem hard genoeg te maken voor sieraden. Dat is gangbaar en niet oneerlijk — zolang het vermeld wordt, en het zich weerspiegelt in de prijs.
De simpelste vuistregel
Vraag de verkoper waar de steen vandaan komt en of hij behandeld is. Wie daar een helder antwoord op geeft, heeft zijn inkoop op orde. Wie eromheen draait, meestal niet.
Liever niet zelf uitzoeken?
Bij een kalender met een bijgeleverde inhoudslijst weet je precies welke steen je in handen hebt.
Bekijk de top 5 adventskalenders →